Jo Wyckmans

IMMUNITEIT

Een gezonde levensstijl is zo eenvoudig dat mensen het vaak vergeten. Je immuniteit vraagt energie om intact en alert te blijven. Door je energie op peil te houden, kun je vermijden dat je je lichaam overbelast. Het is belangrijk aan te voelen wat je aankunt en wat je niet aankunt. Ga naar bed als je je moe voelt, annuleer gewoon je afspraak en laat anderen de dingen afhandelen in plaats van pillen te gebruiken om je uithoudingsvermogen op te blazen. Vaak hoor ik mensen zeggen dat ze dringend vakantie nodig hebben. Ik heb dat altijd gek gevonden. Niet omdat ik zelf niet van vakantie hou, maar omdat velen als gekken leven en dan uitgeput op vakantie vertrekken. Dat noem ik de realiteit ontvluchten. 

Eigenlijk is één echte rustdag per week met voldoende slaap en weinig voeding genoeg om je de volgende dag weer fit te voelen. Mensen komen vaak vermoeid terug na een vakantie of een lang weekend, want elke vakantie of uitstap vraagt toch wat organisatie, en dan spreek ik nog niet over files onderweg, vliegtuigen die te laat vertrekken en andere vervelende dingen die de stress alleen maar verhogen.

BAN STRESS

Positief denken en doen

Het wordt hoe langer hoe duidelijker dat de oorzaak van veel ziekten te zoeken is in een ongezonde levens­stijl, die vaak gepaard gaat met bepaalde emoties. Een plotse aanval van hooikoorts, huiduitslag of het begin van reuma is vaak het resultaat van een emotioneel trauma van een paar dagen eerder. De hedendaagse psycho-neuro-immunologie toont aan dat er interactieve verbindingen bestaan tussen de mind, het zenuw­stelsel en het immuunsysteem. Dit zijn ­chemische interacties, waarbij kleine moleculen dienstdoen als informatie­drager van de ene cel naar de andere. Het zenuwstelsel, het immuunsysteem en de endocriene systemen staan constant in ­biochemisch contact met elkaar. Depressie en emoties zoals verdriet kunnen de immuniteit aantasten, maar het omgekeerde geldt evenzeer: gelukkig zijn kan de immuniteit versterken. 

Positief denken is niet alleen fijn, het is ook noodzakelijk voor je gezondheid. Soms is het goed om een mooi, interessant boek te lezen of om muziek te beluisteren of om op een andere manier tijd voor jezelf te maken. Door positieve dingen te doen voor je familie,vrienden of voor de gemeenschap zullen negatieve gedachten gemakkelijker verdwijnen en krijg je een goed gevoel. 

NATUURLIJKE GENEESMIDDELEN

Natuurlijke geneesmiddelen of farmaceutica?

Farmaceutische geneesmiddelen zijn op korte termijn de goedkoopste en gemakkelijkste weg naar ‘genezing’, maar op lange termijn beschadigen ze het lichaam. Waarom? Omdat ze bepaalde processen in het lichaam kunstmatig regelen en de synergie tussen verschillende lichaamsfuncties kunnen blokkeren. Farmaceutische middelen richten zich op deelfuncties van het lichaam en andere deelfuncties raken hier soms door ontregeld. Op hun beurt moeten deze dan weer met andere farmaceutische medicijnen worden bijgestuurd. Het resultaat is vaak dat op den duur het gehele systeem van op elkaar afgestemde functies totaal ontregeld kan raken. 

Het gebruik van farmaceutica en het ondergaan van operatieve ingrepen houden altijd bepaalde risico’s in. Men zou er pas toe mogen overgaan wanneer andere gezondheidsondersteunende maatregelen niet meer afdoende zijn of wanneer er acute situaties ontstaan. Echte gezondheid begint met natuurlijke voeding, bewegen, positief denken en dingen doen die je graag doet. 

FRUIT EN GROENTEN

Fruit en groenten: het oudste en krachtigste medicijn ter wereld

Groenten en fruit behoren tot de gezondste dingen die je kunt eten. Per calorie bevatten ze meer vitamines en mineralen dan om het even welke andere voedingsgroep. Fruit en groenten voorzien het lichaam van brand­stof omdat ze rijk zijn aan koolhydraten, en onverteerbare cellulose of vezels en slechts heel weinig vet bevatten (met uitzondering van olijven, avocado’s en kokosnoot). De enzymen in vers fruit en verse groenten bevorderen een goede vertering en een goede opname van de voedingsstoffen. Maar last but not least bevatten fruit en ­groenten een grote hoeveelheid beschermende bestanddelen, fytonutriënten genoemd. De meeste van die fytonutriënten zijn antioxidanten. Er bestaan letterlijk honderden fytonutriënten. Crucifere groenten bijvoorbeeld, zoals broccoli, bevatten welbepaalde nutriënten die de productie van antikankercellen in het lichaam stimuleren. In de schil van citrusvruchten zit olie die kanker bestrijdt. 

BONEN, NOTEN EN ZADEN

Bonen, noten en zaden: vaak onderschat,
maar van onschatbare waarde

Bonen zijn eigenlijk zaden in een peulvrucht. Ze zijn rijk aan vitamine B-complex, vooral B6, calcium, ijzer, zink en kalium. Ze zijn een uitstekende bron van vezels: één kopje gekookte bonen bevat ongeveer negen gram vezels (de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid is ten minste twintig gram). Tot vijfentwintig procent (of één vierde) van de calorieën in bonen bestaat uit proteïne, maar omdat twee aminozuren ontbreken (methionine en cysteïne) worden ze niet beschouwd als een volledige proteïne. 

Sojabonen zijn de enige bonen die beschouwd worden als een volledige proteïne omdat ze een voldoende hoeveelheid van alle essentiële aminozuren bevatten. Daarom nemen ze in een gezond dieet een belangrijke en speciale plaats in. Japanners hebben de hoogste levensverwachting ter wereld, en hartziekten komen er opmerkelijk minder voor dan elders. 

GEZONDE VETTEN

Omega-3 vetzuren: Waarom zijn epa en dha zo ­belangrijk?

Het wordt hoe langer hoe duidelijker dat de oorzaak van veel ziekten te zoeken is in een ongezonde levens­stijl, die vaak gepaard gaat met bepaalde emoties. Een plotse aanval van hooikoorts, huiduitslag of het begin van reuma is vaak het resultaat van een emotioneel trauma van een paar dagen eerder. De hedendaagse psycho-neuro-immunologie toont aan dat er interactieve verbindingen bestaan tussen de mind, het zenuw­stelsel en het immuunsysteem. Dit zijn ­chemische interacties, waarbij kleine moleculen dienstdoen als informatie­drager van de ene cel naar de andere. Het zenuwstelsel, het immuunsysteem en de endocriene systemen staan constant in ­biochemisch contact met elkaar. Depressie en emoties zoals verdriet kunnen de immuniteit aantasten, maar het omgekeerde geldt evenzeer: gelukkig zijn kan de immuniteit versterken. 

Positief denken is niet alleen fijn, het is ook noodzakelijk voor je gezondheid. Soms is het goed om een mooi, interessant boek te lezen of om muziek te beluisteren of om op een andere manier tijd voor jezelf te maken. Door positieve dingen te doen voor je familie, vrienden of voor de gemeenschap zullen negatieve gedachten gemakkelijker verdwijnen en krijg je een goed gevoel. 

Extra virgin olijfolie bevat hydroxytyrosol

Olijfolie is een kostbare bron van gezondheid. Tenminste, als u kiest voor kwaliteit. Een term zoals ‘eerste, koude persing’ betekent tegenwoordig niets meer. Er worden namelijk steeds krachtiger persen gebruikt die de olie in een keer uit de olijven halen. Wat wel een belangrijk kwaliteitskenmerk is, is de zuurgraad. Olijfolie van de allerhoogste kwaliteit wordt aangeduid met de term ‘extra vierge’. 

Technisch betekent dit dat de olie een maximale zuurgraad van 0.8% (vrije vetzuren) bevat. Onrechtstreeks heeft de lage zuurgraad te maken met de plukperiode en de duur tussen het plukken en de verwerking van de olijven – wat geur, kleur, smaak en samenstelling van de olie ten goede. 

Extra vierge olijfolie bevat van alle olijfoliën de hoogste hoeveelheid vitamine E en het hoogste gehalte aan polyfenolen (waaronder hydroxytyrosol). Hydroxytyrosol is een belangrijke antioxidant, de moeite waard om even bij stil te staan. Hoogkwalitatieve extra vierge olijfolie bevat per 20 g olie gemakkelijk 5 mg hydroxytyrosol en derivaten daarvan (waaronder oleuropeïnecomplex en tyrosol). Polyfenolen uit olijfolie helpen oxidatie van LDL (slechte) cholesterol voorkomen. De slechte cholesterol zal hierdoor minder geneigd zijn om vast te kleven aan de binnenzijde van een bloedvat, en zo wordt aderverkalking voorkomen. In onderzoek bij mensen gaf olijfolie met 5 à 10 mg hydroxytyrosol per dag al een positief effect. Tien milligram is grofweg het gehalte hydroxytyrosol dat in 6 olijven zit. Vergeet dus niet om af en toe ook eens een aantal olijven op het menu te zetten. Ze zijn goed voor uw bloedvatenstelsel. Introductie van olijfolie in uw voedingspatroon is overigens ook ideaal om een gezonde cholesterolspiegel te bekomen.

WEETJES

Advies voor het gebruiken van oliën en vetten

• Eet voeding die rijk is aan omega-3 vetzuren, zoals walnoten, vlaszaadolie, groene bladgroenten en – in beperkte mate of hoogstens tweemaal per week – vis waaronder vette vis (forel, haring, makreel, sardines). Zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven mogen geen haai (vb. haaienvinnensoep), marlijn (zeilvis), zwaardvis, koningsmakreel en tegelvis eten, omdat deze roofvissen te veel methylkwik bevatten. Methylkwik is een zwaar metaal en giftig voor de hersenen van de baby. 

 

• Neem dagelijks een 100% zuiver vis-of algenoliesupplement van farmaceutische kwaliteit, dat minstens 500 mg EPA+DHA bevat. Mininum 1000 mg EPA+DHA per dag (met gewoonlijk iets meer EPA dan DHA) is de aanbevolen dosis voor het behoud van een optimale gezondheid. 

 

• Beperk verzadigde vetzuren door mager vlees in plaats van vet vlees te eten en halfvolle of magere melkproducten in plaats van volle of vette melkproducten. 

 

• Vermijd oliën en andere voedingsproducten die rijk zijn aan omega-6 vetzuren (linolzuur), zoals zonnebloem-, saffloer-, maïsolie. Door een te veelvuldig gebruik kan het te hoog gehalte aan linolzuur erg ontstekingsbevorderend werken. 

 

• Vermijd alle producten die transvetzuren bevatten, in het bijzonder margarines, ook ‘light-’margarines en margarines die worden verkocht omdat ze cholesterolverlagend zouden zijn. Margarines zijn verharde vetzuren en bevatten transvetzuren, die dragers zijn van vrije radicalen. Ze bevatten te weinig essentiële vetzuren zoals gamma- en alfalinoleenzuur en meestal geen EPA en DHA. Op lange termijn is de consumptie van margarines schadelijk voor uw gezondheid. Beperk dus het gebruik ervan.

 

• Smeer op uw brood liever biologische, ongezouten boerenboter, maar wel met mate of gebruik olijfolie. 

 

• Vermijd industriële producten waarin transvetten zitten, zoals zoute snacks, commercieel gebak en diepgevroren gefrituurd voedsel. 

 

• Gebruik mono-onverzadigde oliën zoals olijfolie om voeding te bereiden. Koudgeperste, verse en ongeraffineerde biologische oliën bevatten natuurlijk vitamine E en carotenoïden. Probeer dagelijks verse ruwe eerste persing van olijfolie (omega-9 mono-onverzadigd vetzuur) en verse biologische omega-3 plantoliën (superonverzadigde vetzuren) te gebruiken. Let wel op de versheid, niet alleen via de houdbaarheidsdatum, maar vooral via de datum van persing. 

 

• Door het raffineringsproces bij ‘light-producten’ wordt de natuurlijke vitamine E en bètacaroteen vernietigd, en daarom vermelden veel producenten van geraffineeerde oliën ‘verrijkt met vitamine E en bètacaroteen’ op de verpakking. Dit klinkt mooi, maar betekent helemaal niets. Laat u hierdoor niet misleiden. 

 

• Bewaar producten met eipoeder, melkpoeder en boter niet gedurende lange tijd bij kamertemperatuur. Bewaar ook olie en verse noten steeds in de koelkast.

Weetjes omtrent verwarmen of verhitten van olien:

Tot maximaal 45 graden: 

Superonverzadigde vetzuren, zoals vlaszaad-, chia-, en perillaolie (plantaardige bronnen van omega-3), soja-olie, walnotenolie, hennepolie en canolaolie (allen rijk aan omega-6 maar armer aan omega-3) mogen absoluut niet verhit worden omdat ze zeer snel oxideren. Gebruik ze daarom enkel koud (bijvoorbeeld in dressings of bij yoghurt), en eventueel toegevoegd aan soepen (enkel vlak voor het opdienen). 

Tot maximaal 100 graden: 

Meervoudig onverzadigde vetzuren (omega-6) zoals saffloerolie, zonnebloemolie, pompoenolie worden toxisch of carcinogeen boven de 100 °C. 

Tot maximaal 160 graden: 

Mono-onverzadigde vetzuren (omega-9) zoals sesamolie, olijfolie, hazelnootolie, arachideolie en pistacheolie krijgen kankerverwekkende eigenschappen als men ze verhit boven 160 °C of wanneer rook ontstaat. Als men ze niet boven 160 °C verwarmt, blijven ze stabiel en behouden ze hun smaak en gezonde eigenschappen. 

Tot 190-200 graden:

Verzadigde vetzuren zoals ossevet, palmpitolie en kokosnootolie kunnen verhit worden tot 190-200 °C. U kunt ze gebruiken voor braden en frituren, maar het is ten stelligste aan te raden ze na maximaal twee keer frituren te vervangen door verse olie. Alleen oliën die bij lage temperaturen hard worden (in de ijskast) zijn vetten die in het algemeen hoge temperaturen kunnen verdragen. Deze oliën verhogen wel het cholesterol maar sluiten het risico voor carcinogene oxidatie uit. 

De voor- en nadelen van een vegetarisch dieet

PRO

Een vegetarisch dieet bevat over het algemeen minder proteïne dan een niet-vegetarisch dieet. Een te hoge proteïne-inname wordt in verband gebracht met osteoporose en nierproblemen. Opgelet: veel vleesvervangers (zoals tofu) bevatten meer eiwitten dan vlees! 

Een vegetarisch dieet bevat meer antioxidanten en vezels uit plantaardige bronnen ­(vitamine C, E en bètacaroteen). Mensen die veel groenten en fruit eten, lopen ongeveer de helft minder kans op kanker in vergelijking met mensen die weinig plantaardig voedsel eten. 

Vegetariërs eten minder verzadigde vetten en meer onverzadigde vetten.

Vegetariërs eten automatisch een grotere variëteit aan voedingsproducten dan mensen die vlees eten. 

CONTRA

Vegetariërs die geen zuivel of eieren eten (veganisten) dienen te zorgen voor een goede bron van vitamine B12, zij het in de vorm van supplementen of in de vorm van met B12 verrijkte producten (ontbijtgranen, fruitsappen).

Wie geen dierlijke producten eet én zout met jodium vermijdt, moet eveneens zorgen voor een goede bron van jodium, zoals zeewier.

Wie vlees noch vis eet, moet zorgen voor een goede bron van omega-3 vetzuren in het bijzonder EPA en DHA. (via algenolie 1000 mg EPA/DHA).